Hen phế quản bội nhiễm là gì? Cách chẩn đoán và phác đồ điều trị

Hen phế quản bội nhiễm là một trong những biến chứng nguy hiểm của bệnh hen phế quản. Bài viết này cung cấp thông tin hen phế quản bội nhiễm là gì, nguyên nhân, triệu chứng, cách chẩn đoán và điều trị hiệu quả

Hen phế quản bội nhiễm là gì

Bội nhiễm là từ Hán Việt trong đó Bội là nhiều, nhiễm là nhiễm trùng do đó bội nhiễm được hiểu là người bệnh bị nhiễm nhiều loại vi khuẩn, virus khác dựa trên bệnh lý nền. Hen phế quản bội nhiễm là tình trạng nhiễm trùng đường hô hấp xảy ra khi bệnh nhân đang bị hen phế quản, nó xuất hiện sau mỗi đợt hen. Khị bị bội nhiễm, dịch hô hấp sẽ chứa nhiều vi khuẩn, ứ đọng gây khó khăn cho quá trình lưu thông dịch

Hen phế quản bội nhiễm là gì
Hen phế quản bội nhiễm là gì

Triệu chứng

  • Tình trạng khó thở và thở khò khè ngày càng gia tăng
  • Gia tăng nhu cầu sử dụng thuốc như thuốc hít cứu hộ
  • Ho làm tăng lượng chất nhầy
  • Chất nhầy có màu vàng hoặc màu xanh lá cây
  • Sốt hoặc ớn lạnh
  • Đau họng, đau khi nuốt
  • Dẫn lưu xoang, nghẹt mũi, nhức đầu hoặc đau dọc theo xương gò má trên

Chẩn đoán

Để xác định bệnh nhân có bị hen phế quản bội nhiễm hay không và mức độ nặng nhẹ như thế nào thì cần thực hiện các bài kiểm tra, đánh giá bao gồm

  • Mức độ lên cơn hen
  • Tần suất xuất hiện các cơn hen trong 1 năm gần đây
  • Đánh giá khả năng kiểm soát cơn hen khi bệnh nhân dùng thuốc và khả năng điều trị bằng thuốc dự phòng đáp ứng tốt hay không
  • Đánh giá tình hình sức khỏe, thể trạng của bệnh nhân
  • Tần suất bội nhiễm mỗi khi lên cơn hen
  • Xem xét tính chất của mỗi đợt bội nhiễm là nhẹ hay nặng từ đó đưa ra phác đồ điều trị phù hợp

Hen phế quản bội nhiễm có nguy hiểm không

Nếu không được phát hiện và điều trị sớm, bệnh hen phế quản bội nhiễm có thể để lại những biến chứng nguy hiểm, ảnh hưởng đến sức khỏe của bệnh nhân bao gồm

Viêm phế quản

Biểu hiện của bệnh là sốt, khó thở, tiết nhiều đờm màu vàng hoặc xanh do bị nhiễm trùng. Xét nghiệm mẫu đờm thấy bạch cầu bị thoái hóa chứa tạp khuẩn. Xét nghiệm máu thấy lượng bạch cầu đa nhân trung tính gia tăng. 

Bệnh thường xảy ra vào những lúc giao mùa, nhiệt độ cơ thể thay đổi thất thường, độ ẩm thấp cũng là một trong những điều kiện thuận lợi để vi khuẩn và virus phát triển gây cúm, viêm đường hô hấp khiến bệnh hen phế quản tiến triển nặng hơn

Tâm phế mạn tính

Tâm thất phải bị phì đại và giãn do áp lực của động mạch phổi tăng lên. Biến chứng này thường xuất hiện ở người mắc bệnh hen thể nặng. Biểu hiện là khó thở, cơ thể tím tái, kích thước gan tăng lên hoặc mấp mé tại bờ sườn đồng thời vùng hạ sườn phải bị đau

Biến chứng của hen phế quản bội nhiễm thành bệnh tâm phế mãn tính thường kéo dài trong thời gian khác nhau từ 5 đến 10 năm hoặc lâu hơn

Xẹp phổi

Xẹp phổi cũng là một trong những biến chứng của hen phế quản bội nhiễm làm giảm hoặc mất đi sự giãn nở không hoàn toàn của nhu mô phổi vì quá trình xẹp phế nang tại khu trú hoặc lan tỏa.

Lúc này, khả năng trao đổi khí tại vùng phổi xẹp bị ảnh hưởng do lưu lượng khí qua vùng này ít. Khoảng 25% trẻ em gặp phải biến chứng xẹp phổi khi bị bệnh hen phế quản bội nhiễm

Biến chứng nguy hiểm của hen phế quản bội nhiễm
Biến chứng nguy hiểm của hen phế quản bội nhiễm

Tràn khí màng phổi

Phế nang giãn rộng, áp lực từ phế nang tăng nhanh. Khi bệnh nhân ho hoặc hoạt động quá mức, các thành phế nang dễ bị vỡ. Tràn khí màng phổi là nguyên nhân gây tử vong hàng đầu ở người bị hen suyễn.

Khí phế thũng

Tình trạng này còn được gọi là giãn phế nang là khi các phế nang trong phổi bị mất khả năng đàn hồi sẽ trở nên yếu, mỏng, dễ vỡ gây ra sự tắc nghẽn đường dẫn khí. Sự đàn hồi của mô phổi bị mất đi làm cho không khí nằm trong phế nang dẫn đến giảm khả năng trao đổi oxy và CO2. Lúc này người bệnh sẽ bị khó thở mỗi khi gắng sức, môi và các đầu ngón tay, chân bị tím tái, ho khạc ra đờm nhiều hơn

Suy hô hấp

Đây là tình trạng cơ thể không được cung cấp đủ oxy duy trì sự hoạt động của các cơ quan và tổ chức mô cấu trúc của cơ thể. Bệnh thường gặp ở những người bị hen ác tính hoặc hen cấp tính với triệu chứng khó thở, thở gấp, phải dùng đến máy hỗ trợ thở. Suy hô hấp là một trong những biến chứng của hen phế quản bội nhiễm gây tử vong

Phác đồ điều trị hen phế quản bội nhiễm

Nguyên tắc điều trị bao gồm

  • Giảm tối đa các yếu tố nguy cơ gây viêm nhiễm
  • Điều trị thật tốt các đợt cấp và biến chứng
  • Cung cấp thông tin và hướng dẫn bệnh nhân về cách xử lý tình huống khẩn cấp
  • Sử dụng thuốc theo hướng dẫn
  • Đi khám ngay khi có triệu chứng giảm đáp ứng với thuốc hoặc tiến triển bệnh nặng hơn về tần suất và mức độ

Tham khảo phác đồ điều trị cho bệnh nhân được chẩn đoán hen phế quản hỗn hợp bội nhiễm kèm giãn phế quản có biến chứng đợt cấp suy hô hấp mạn độ 2 và khí phế thũng

Cắt cơn: dùng ventoline (salbutamol) xịt 2 nhát

Duy trì: dùng seretid 50/100 (salmeterol 50mcg, pluticason 100mcg) ngày xịt 2 nhát vào sáng và tối; Theophylline thải chậm 300mg x 2 viên mỗi ngày uống trước khi đi ngủ; Ceftazidime 1g x 2 lọ tiêm tĩnh mạch – 8 giờ, 20 giờ

Ngoài ra cần kiểm soát tốt tình trạng của bệnh nhân, hạn chế các đợt cấp hàng ngày bằng điều trị kiểm soát. Hạn chế cho bệnh nhân vận động thể lực không cần thiết cũng như tránh các yếu tố nguy cơ cho phổi. Phát hiện và điều trị triệt để các ổ nhiễm khuẩn ở tai mũi họng, hàng ngày vệ sinh răng miệng sạch sẽ, tránh tiếp xúc với người bị nhiễm trùng hô hấp

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *