Bệnh hen suyễn là gì? Nguyên nhân, triệu chứng và cách chữa trị tại nhà

Bệnh hen suyễn là một bệnh thường gặp ở trẻ em. Theo thống kê của tổ chức WHO thì số người bị hen suyễn trên khắp thế giới là khoảng 235 triệu người cho thấy đây là tình trạng rất phổ biến. Bài viết này cung cấp thông tin về khái niệm bệnh hen suyễn là gì, nguyên nhân, triệu chứng và cách chữa trị hen suyễn tại nhà hiệu quả

Bệnh hen suyễn là gì

Bệnh hen suyễn là một tình trạng ảnh hưởng đến đường thở (các ống nhỏ mang không khí vào và ra khỏi phổi). Khi bị hen suyễn, đường thở trở nên nhạy cảm quá mức tức là chúng phản ứng với những tác nhân bên ngoài môi trường như không khí lạnh, bụi

Khi đường thở phản ứng với một chất, các cơ của thành ống sẽ thắt chặt lại, khiến chúng bị thu hẹp và không còn chỗ cho không khí lưu thông ra vào. Lớp niêm mạc đường thở sau đó bị sưng lên (giống như mũi của bạn khi bị cảm lạnh) và chất nhầy dính được tạo ra làm tắc nghẽn đường thở.

Bệnh hen suyễn là gì
Bệnh hen suyễn là gì

Với rất ít không gian trong đường thở, không khí khó di chuyển ra vào và ngực phải làm việc nhiều hơn để thở. Thắt chặt các cơ xung quanh đường thở có thể xảy ra nhanh chóng; đây là nguyên nhân phổ biến nhất của các triệu chứng hen suyễn nhẹ.

Cơ chế gây viêm trong hen có thể là cấp tính, bán cấp hoặc mạn tính và sự hiện diện của phù nề đường thở và bài tiết chất nhầy cũng góp phần gây tắc nghẽn luồng khí và phản ứng phế quản

Nguyên nhân hen suyễn

Hiện nguyên nhân chính xác gây bệnh hen suyễn vẫn chưa được xác định rõ ràng, tuy nhiên dưới đây là một số thông tin mà chúng ta đã biết về bệnh

  • Hen suyễn thường xảy ra từ khi còn nhỏ nhưng nó cũng có thể xảy ra ở mọi lứa tuổi
  • Bệnh có yếu tố di truyền tức là nếu bạn có cha mẹ hoặc anh chị em bị hen suyễn thì bạn có nhiều khả năng bị mắc bệnh này hơn
  • Hen suyễn ở người lớn có thể phát triển sau khi bị nhiễm trùng đường hô hấp (cảm lạnh, cúm)
  • Người ta nghĩ rằng những thay đổi hiện đại về nhà ở, chế độ ăn uống và sự sạch sẽ có thể góp phần vào sự gia tăng bệnh hen suyễn trong vài thập kỷ qua
  • Hen suyễn không lây nhiễm
  • Hút thuốc trong khi mang thai hoặc cho trẻ tiếp xúc với khói thuốc lá sẽ làm tăng nguy cơ mắc bệnh hen suyễn
  • Thừa cân làm tăng nguy cơ mắc bệnh hen suyễn
  • Một số trẻ mất các triệu chứng khi chúng lớn lên nhưng hen suyễn là một bệnh mãn tính vì vậy nó không bao giờ hết và các triệu chứng có thể quay trở lại sau này
Rất nhiều tác nhân từ môi trường gây hen suyễn
Rất nhiều tác nhân từ môi trường gây hen suyễn

Triệu chứng hen suyễn

Khi đường thở bị kích thích hoặc bị nhiễm trùng, cơn hen có thể xảy ra đột ngột hoặc phát triển chậm trong vài ngày hoặc vài giờ. Các triệu chứng bao gồm:

  • Thở khò khè
  • Khó thở
  • Tức ngực
  • Ho và khó nói

Các dấu hiệu hen suyễn có thể xuất hiện vào ban ngày hoặc ban đêm. Nếu triệu chứng xảy ra vào ban đên có thể làm ảnh hưởng đến giấc ngủ của bạn. Thở khò khè là triệu chứng phổ biến nhất của cơn hen với âm thanh phát ra như tiếng rít, huýt sáo khi thở ra hít vào. Không phải ai bị hen suyễn cũng thở khò khè và không phải ai thở khò khè là bị hen suyễn

Nhiều triệu chứng và dấu hiệu hen suyễn là không đặc hiệu và có thể được nhận thấy trong các bệnh lý khác. Trong cơn hen suyễn, nhịp hô hấp tăng, nhịp tim tăng. Điều quan trọng cần lưu ý là mức oxy trong máu thường vẫn khá bình thường ngay cả khi bị hen suyễn nặng

Dấu hiệu hen suyễn thường gặp là thở khò khè
Dấu hiệu hen suyễn thường gặp là thở khò khè

Chẩn đoán

Chẩn đoán hen suyễn bắt đầu bằng việc tìm hiểu chi tiết tiền sử bệnh và khám thực thể. Tiền sử điển hình là bệnh nhân có tiền sử gia đình mắc các bệnh dị ứng, viêm mũi dị ứng, ho khó thở, thở khò khè nhất là khi tập thể dục.

Ngoài ra có thể cho bệnh nhân thử sử dụng thuốc trị hen suyễn nếu bệnh nhân đáp ứng thuốc thì bệnh có thể được chẩn đoán. Các xét nghiệm chuyên sâu bao gồm

  • Xét nghiệm chức năng phổi với phế dung kế để đo chức năng phổi khi bệnh nhân thở vào ống. Nếu chức năng phổi cải thiện đáng kể sau khi dùng thuốc giãn phế quản, chẳng hạn như albuterol, điều này về cơ bản xác nhận chẩn đoán hen
  • Đo oxit nitric thở ra (FeNO)
  • Xét nghiệm da

Cách trị hen suyễn tại nhà

Mục tiêu chữa bệnh hen suyễn là 

  • Kiểm soát các triệu chứng, giảm thiểu nguy cơ xảy ra các đợt hen trầm trọng trong tương lai
  • Duy trì chức năng phổi bình thường
  • Duy trì mức độ hoạt động bình thường và uống ít thuốc nhất có thể để hạn chế tối đa tác dụng phụ

Thuốc trị hen suyễn Tây y

  • Corticosteroid dạng hít (ICS) là thuốc chống viêm hiệu quả nhất hiện có để điều trị hen suyễn mãn tính và là liệu pháp đầu tiên theo hầu hết các hướng dẫn về hen. Hơn nữa, sự kết hợp giữa thuốc giãn phế quản tác dụng kéo dài (LABA) và ICS có tác dụng bổ sung đáng kể trong việc cải thiện kiểm soát hen suyễn.
  • Thuốc giãn phế quản tác dụng ngắn (albuterol [Proventil, Ventolin, ProAir, ProAir RespiClick, Maxair, Xopenex]) giúp giảm nhanh các triệu chứng
  • Thuốc giãn phế quản tác dụng kéo dài (salmeterol [Serevent], formoterol [Foradil], vilanterol)
Cách chữa hen suyễn tại nhà
Cách chữa hen suyễn tại nhà

Chữa hen suyễn khỏi hẳn bằng đông y

Bài thuốc trị bệnh hen suyễn đông y được sử dụng phổ biến là Ma hoàng thang đã được lưu truyền từ rất lâu có tác dụng phát tán phong hàn, giải cảm hàn, thông phế, bình suyễn hiệu quả

Bài thuốc được ghi chép lại trong sách y văn cổ bao gồm 4 vị thuốc là:

  • Ma hoàng: tác dụng giải cảm hàn, bình suyễn, giải biểu, chữa trị phong hàn, hen suyễn và ho hen rất hiệu quả
  • Hạnh nhân: có tác dụng chỉ khái, bình suyễn theo cơ chế long đờm, giúp làm giãn phế quản tạo điều kiện cho không khí lưu thông dễ dàng hơn
  • Quế chi: giúp thông phế khí, giải biểu hàn, ôn thông kinh mạch
  • Cam thảo là vị thuốc rất quen thuộc có tác dụng nhuận phế, giải độc chỉ thống, kiện tỳ ích khí, chỉ ho

Các vị thuốc trong bài thuốc Đông y Ma hoàng thang chứa 3 nhóm chất alcaloid có tác dụng giải cảm lạnh, tăng tiết mồ hôi, giãn phế quản, tăng cường lưu thông khí đường hô hấp đồng thời giảm ho, hen phế quản

Cách sử dụng bài thuốc chữa hen suyễn này là mỗi ngày sắc 1 thang chia ra uống 3 lần mỗi ngày đến khi nhận thấy các triệu chứng hen thuyên giảm và ngừng hẳn thì thôi

Bài tập chữa hen suyễn tại nhà

  • Bài tập khí công: ngồi trên ghế, đầu hơi cúi về phía trước, nhắm mắt, lưng thẳng, thả lỏng vai và khuỷu tay, lòng bàn tay úp xuống đùi, ngón tay duỗi, hai chân vuông góc với sàn. Hít thở bằng mũi, hít vào sâu theo nhịp đếm từ 1 đến 5 rồi ngưng trong 3 giây sau đó thở ra nhẹ nhàng theo nhịp từ 5 đến 1. Khi hít vào lưỡi nâng lên chạm vào hàm ếch, bất động khi ngưng thở và hạ xuống khi thở ra
  • Bài tập dưỡng sinh: đứng hai chân rộng bằng vai, tay đặt về phía trước thả lỏng vùng bụng. Thực hiện động tác đứng lên ngồi xuống không chạm đất. Giữa các nhịp nghỉ 30 giây và tập đều đặn hàng ngày
  • Bài tập yoga: ngồi 2 chân bắt chéo và nằm ngửa lên thảm, mắt hướng lên trần nhà, lòng bàn tay đặt dưới mông sau đó nâng ngực và eo lên giữ trong 5 giây rồi hạ thấp cột sống xuống

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *